Emekli Maaşları Değişiyor!

Emekli maaşları yeniden Türkiye gündeminde. Sosyal güvenlik sistemindeki yapısal sorunlara dikkat çeken SGK uzmanı İsa Karakaş, mevcut tablonun sürdürülebilirliğine ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

Artan hayat pahalılığı karşısında maaşların yetersiz kaldığını düşünen milyonlarca emekli, artık geçici destekler yerine kalıcı ve adil bir sistem talep ediyor. 

AYNI PRİM, FARKLI MAAŞ: ADALET TARTIŞMASI

Uzmanlara göre sorun yalnızca maaş miktarının düşüklüğü değil; sistemin temel dengeleri de ciddi şekilde sarsılmış durumda. Özellikle farklı prim günlerine sahip sigortalıların benzer maaşlar alması en çok eleştirilen başlıkların başında geliyor. Örneğin 3.600 gün prim ödeyenlerle 9.000 gün prim ödeyen bazı Bağ-Kur’luların yakın seviyelerde maaş alması, “fazla prim ödeyenin cezalandırıldığı” algısını güçlendiriyor.

Bu durum, çalışan kesimde prim ödeme motivasyonunu zayıflatırken sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliğini de tartışmalı hale getiriyor.

SOSYAL YARDIM MI, SİGORTA HAKKI MI?

Son yıllarda Hazine destekli tamamlayıcı ödemelerle çok sayıda emeklinin geliri belirli bir seviyeye tamamlandı. Ancak uzmanlar, emekli maaşının sosyal yardım değil; prim karşılığı kazanılmış bir hak olduğuna dikkat çekiyor.

Sosyal yardım uygulamalarının kalıcı hale gelmesi halinde, sosyal sigorta sisteminin “hak temelli” yapısının zedelenebileceği uyarısı yapılıyor.

ANKARA’DA “2026 MODELİ” KONUŞULUYOR

Kulislerde dile getirilen ve “2026 modeli” olarak anılan yeni yaklaşım ise tartışmayı daha da büyüttü. İddialara göre bu modelde maaş odaklı sistem yerine gelir ve ihtiyaç odaklı bir yapı gündeme gelebilir.

Bu senaryoya göre devlet, yalnızca bağlanan emekli aylığını değil; hane gelirini ve yaşam standardını da dikkate alabilir. Bu olasılık emekliler arasında ikiye bölünmüş bir tablo oluşturdu:

Bir kesim, düşük gelirli emeklilere daha hedefli destek sağlanabileceğini savunuyor. Diğer kesim ise bunun sosyal sigorta sistemini sosyal yardım modeline dönüştüreceği görüşünde.

EMEKLİLERİN GÜNDEMİNDEKİ KRİTİK TALEPLER

Milyonlarca emekli, çözüm bekleyen başlıkları net şekilde sıralıyor:

Aynı primle farklı yıllarda emekli olanlar arasındaki farkın giderilmesi (intibak düzenlemesi) Kök maaş uygulamasının yol açtığı zam sorunlarının çözülmesi

Memurlara verilen seyyanen artışların emeklilere de yansıtılması

Aylık bağlanma oranlarının yeniden düzenlenmesi

Sağlıkta alınan ilave ücretlerin kaldırılması

Çok prim ödeyen ile az prim ödeyen arasındaki maaş farkının belirginleştirilmesi

Bu başlıklar, olası bir reformun ana eksenini oluşturuyor.